مکملهای دسته مخمر و فرآوردههای مرتبط ، جزو مؤثرترین و پرکاربردترین افزودنیها در تغذیه دامهای نشخوارکننده هستند. این محصولات معمولاً در دو گروه اصلی عرضه میشوند: مخمر زنده و فرآوردههای دیواره سلولی مخمر. هرکدام مکانیسم عمل متفاوتی دارند.
مخمرها با مصرف سریع اکسیژن و لاکتات در شکمبه، محیط را برای رشد باکتریهای مفید فیبرخوار مطلوبتر میکنند.
با کاهش تجمع اسید لاکتیک، به ثبات pH شکمبه کمک کرده و از بروز اسیدوز تحت بالینی جلوگیری میکنند.
با تحریک جمعیت میکروبی تجزیهکننده فیبر، هضم پذیری علوفه، سیلو و سایر مواد فیبری را افزایش میدهند.
این امر منجر به تولید بیشتر اسیدهای چرب فرار (VFA)، که منبع اصلی انرژی دام هستند، میشود.
با بهبود محیط شکمبه و هضم فیبر، سرعت تخلیه شکمبه افزایش یافته و دام تمایل بیشتری به خوردن پیدا میکند. این امر به ویژه در اوایل شیردهی حیاتی است.
گاو شیری: افزایش تولید شیر (به ویژه در جیرههای با علوفه با کیفیت متوسط یا پرکنستانتره) و گاهی بهبود ترکیبات شیر.
گاو گوشتی و گوسفند: بهبود میانگین افزایش وزن روزانه (ADG) و ضریب تبدیل خوراک (FCR).
در دوره گرمایی، استرس اکسیداتیو افزایش و مصرف خوراک کاهش مییابد. برخی مخمرها به تعدیل فلور میکروبی در این شرایط کمک کرده و مصرف خوراک را نسبتاً حفظ میکنند.
دیواره سلولی مخمر (حاوی مانان الیگوساکارید – MOS) با اتصال به پاتوژنهای مضر (مانند E. coli، Salmonella) در روده، از چسبیدن آنها به دیواره روده جلوگیری کرده و دفع میکنند (اثر پریبیوتیک).
همچنین بتا-گلوکان موجود در دیواره مخمر، پاسخ سیستم ایمنی را تقویت میکند.
دیواره سلولی مخمر (MOS) توانایی اتصال به برخی مایکوتوکسینها (مانند آفلاتوکسین و زیرالنون) را دارد و از جذب آنها در روده جلوگیری میکند.
با هدایت هیدروژن تولیدی در شکمبه به سمت تولید پروپیونات بیشتر (به جای متان)، تا حدی کاهش انتشار گاز متان را به همراه دارند.